Inleiding
Stichting De Wielenmaker houdt zich bezig met natuur- en milieueducatie, landschap en cultuurhistorie. Zij doet dat door het geven van lezingen, excursies en NME activiteiten. Daarnaast beheert zij een heemtuin van 5000 m2. De Stichting bestaat uit louter vrijwilligers.
De heemtuin is open tijdens de open dagen en voor groepen na telefonische afspraak.
Het binnenduinrandgebied vormt de overgang van natuur-
naar cultuurlandschap. Hier bevinden zich van oudsher agrarische
bedrijven, waar sinds begin 1900 met name bollen worden geteeld. De
intensieve bewerking van het land leidt tot een conflictsituatie met het kwetsbare
natuurgebied. Het beleid van de
overheid is er op gericht om tot een betere verkaveling te komen en
daarmee het karakteristieke landschap veilig te stellen. Heemtuin
'De Wielenmaker' is een initiatief waarbij een stuk grond in dit
gebied aan de natuur is teruggegeven. Een ecologisch beheerde
tuin met inheemse wilde planten, afgestemd op het achterliggende landschap.
Ook veel
tuinliefhebbers grijpen steeds makkelijker naar bestrijdingsmiddelen
tegen slakken en onkruid. Samen met de gewolmaniseerde schuttingen,
pergola's etc. zorgen zij voor een flinke vervuiling van de bodem.
De Wielenmaker wil een voorbeeld zijn voor een andere manier van
tuinieren en zodoende een bijdrage leveren aan een beter milieu.
De locatie
Het perceel is een halve hectare groot en ligt aan de St. Adelbertusweg in Egmond Binnen. Het is altijd in gebruik geweest als agrarische gond. Vroeger als bollengrond, de laatste jaren als groentetuin. Aan de west- en noordgrens bevindt zich agrarische grond, wegen begrenzen de oost- en zuidgrens. Langs de tuin stroomt een duinbeek.
De naam is gekozen uit cultuurhistorische overwegingen. In de 17e eeuw woonde er een Jan Wielemaker en het stukje grond heette de Wielemakerskroft.
De ecologische waarde
De Wielenmaker moet een verlengstukje worden van het kalkrijke duingebied. Er zijn biotopen geschapen voor planten en dieren die zich hier van nature thuisvoelen. Voor vlinders kan de tuin een springplank vormen naar de vlindertuin van de Abdij van Egmond. Er zijn alleen inheemse plantensoorten aangeplant, zo veel mogelijk biologisch-dynamisch geteelde rassen van Nederlandse oorsprong.
De communicatieve waarde
Vanaf de start is een video gemaakt. Deze video zal alle fasen in beeld brengen: de aanleg, het inzaaien en beplanten en de ontwikkeling in de eerste twee seizoenen. Tevens wordt deze website actueel gehouden. Ieder jaar is er een open dag, waarbij rondleidingen verzorgd worden door IVN natuurgidsen. Er worden NME-activiteiten gedaan en lezingen verzorgd over natuur, milieu, landschap en cultuurhistorie.
Het plan van aanpak
De eerste fase bestond
uit het doen van metingen en peilingen om grondsoort en waterpeil
vast te stellen. De tweede fase was de aanleg. De bemeste vruchtbare bovenlaag is
afgegraven en aangebracht onder het parkeerterrein en op de plek waar het
eikenhakbosje is aangeplant.
De
poel is uitgegraven tot een diepte waarbij ook in de droge
perioden water blijft staan. Met de uitgegraven grond zijn nollen
gemaakt. De tuin moet open blijven naar het achterliggende
cultuurlandschap om economie en ecologie met elkaar te verenigen. In
de noordoosthoek is een eikenhakbos aangeplant. Hiervoor is een struweel met
wilde liguster, vlier, sleedoorn, boksdoorn, egelantier en
hondsroos. Aan de noordzijde stroomt een duinbeek. Hier is over
een lengte van 80 meter een glooiende oever gemaakt waardoor een
biotoop wordt geschapen voor veel diersoorten. Er is nu al een groot verschil in
de begroeiing van de poel met zijn schone water en de beek die langs de bollenakkers stroomt
en vervuild water meevoert.
De begrenzing aan
west- en zuidzijde wordt gevormd door rimpelroos, duindoorn,
eenstijlige meidoorn en kruipwilg. De zuidzijde wordt laaggehouden
i.v.m. het uitzicht van de bewoners aan de overzijde van de weg. Op
de duintjes zal de ontwikkeling aan de natuur overgelaten worden.
Verspreid zijn enkele solitairen aangeplant, zoals beuk, iep, ruwe berk en
els. Meer naar het huis is een bloemrijk grasland met beemdkroon,
kleine bevernel, rolklaver, geel walstro, beemdooievaarsbek
e.d.
Waarom heemtuin De Wielenmaker
Het initiatief voor Heemtuin De Wielenmaker is gebaseerd op een levensvisie. Het is met onze natuur zorgelijk gesteld. De oorzaken zijn bekend: verzuring, vermesting, versnippering. Voor veel planten en dieren worden de leefgebieden te klein. Niet alleen om ons heen maar wereldwijd. Langzaam maar zeker groeit het besef dat het menselijk bestaan zonder de natuur niet mogelijk is. De Wielenmaker is een kleinschalig natuurontwikkelingsproject dat een spin off kan hebben naar andere tuinbezitters en zodoende een bijdage kan leveren aan een betere bewustwording van onze bedreigde natuur.
 |
Intensieve
landbouw in het
binnenduinrandgebied |
Hoe wordt de tuin beheerd
Een natuurtuin vergt minder onderhoud dan een siertuin. Gras wordt bijvoorbeeld maar twee keer per jaar gemaaid. Het natuurbeheer kan bestaan uit: het maaien van de begroeiing, het terugzetten van bomen of het uitbaggeren van water. Een natuurtuin is niet "ha, lekker makkelijk", maar is minder arbeidsintensief dan een siertuin. Heemtuin De Wielenmaker wordt beheerd door een groep vrijwilligers en is aangesloten bij Landschap Noord-Holland.
Samenvattend
De Wielenmaker is een initiatief waarbij een stuk grond aan de natuur wordt teruggegeven. Mens en natuur worden een stukje dichter bij elkaar gebracht:
- recreatief: vogels en planten kijken;
- creatief: vastleggen van natuurontwikkeling in fotografie, video en website;
- educatief: inspiratiebron voor natuurlijk tuinieren.
Reactie
Uw reacties zijn van harte welkom.
Stichting De Wielenmaker
Centrum voor natuur- en milieueducatie, landschap en cultuurhistorie
Sint Adelbertusweg 38
1935 EM Egmond-Binnen
Tel. 06 55 37 07 87
Peter
Lassooy - voorzitter
Ton Schellevis- penningmeester
Bert van Engen - secretaris secretaris@wielenmaker.nl
Bea van der Veer - bestuurslid